Material as found on Wikipedia about Andrzej Olszowski who was head of the Polish Catholic church and quite influential in Polish politics (Vice Chancellor) of the time...do a googletranslate if you don't understand a thing, but think it's funny and interesting to read about the past in this manner where there is an angle to the family...rumour has it that this gentleman had 6 children as the understanding of celibacy seems to have had a different meaning back then...
Andrzej Olszowski
Andrzej Olszowski herbu
Prus (ur.
27 stycznia 1621 w
Olszowie, zm.
29 sierpnia 1677 w
Gdańsku) –
biskup chełmiński w latach
1661-
1674,
arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski od
1674,
podkanclerzy koronny 1666-
1676.
Pochodził z zamożnej rodziny szlacheckiej, która jednakże dopiero w osobie jego ojca zdobyła krzesło
senatorskie. Był najstarszym synem Waleriana Olszowskiego herbu
Prus II (
1587–
1680), wnuka
Andrzeja Frycza Modrzewskiego[potrzebne źródło],
kasztelana
spicymirskiego, podstolego wieluńskiego i Zofii z Duninów, córki
Krzysztofa i Zofii z Koniecpolskich ze Skrzynna Wielkiego. Miał braci
Hieronima, Mikołaja i Zygmunta oraz siostrę Katarzynę. Prawdopodobnie
jeszcze w dzieciństwie przeznaczony przez rodziców do stanu duchownego,
kształcił się w
kolegium jezuickim w
Kaliszu a następnie w
Akademii Krakowskiej. Po ukończeniu studiów przebywał o swojego ciotecznego dziadka,
kanonika gnieźnieńskiego Mikołaja Koniecpolskiego u którego przygotowywał się do stanu duchownego, otrzymał wtedy prawdopodobnie niższe święcenia kapłańskie.
W
1642 Koniecpolski przyjął go na swojego
koadiutora. W tym samym roku wysłany przez ojca na studia do
Włoch, pobierał w latach
1643-
1645 nauki w
Rzymie na
Uniwersytecie Sapienza, gdzie uzyskał doktorat obojga praw. W Rzymie przyjął
święcenia kapłańskie, a także w kwietniu
1644, po rezygnacji Koniecpolskiego, został kanonikiem gnieźnieńskim. Zwiedził także
Padwę,
Neapol i
Mediolan. Po krótkim pobycie we
Francji, na początku
1646, powrócił do Polski w orszaku nowej żony
Władysława IV, królowej
Ludwiki Marii Gonzagi. Po powrocie do kraju dzięki pomocy kanclerza prymasa
Macieja Łubieńskiego,
Andrzeja Trzebickiego, dostał się na dwór prymasowski. W
1648, po przejściu Trzebickiego na dwór królewski, został kanclerzem prymasa. W
1652,
po śmierci prymasa Łubieńskiego sam, śladem swojego dawnego protektora,
przeszedł na dwór królewski, gdzie dzięki poparciu królowej zrobił
karierę.
Podczas
potopu najprawdopodobniej przebywał razem z królem na
Śląsku. Przełomem w karierze Olszowskiego okazał się rok
1658, kiedy to z inicjatywy królowej został on wysłany jako poseł na
elekcję cesarza do
Frankfurtu nad Menem, gdzie złożył skargę na postępowanie austriackich wojsk sojuszniczych przebywających w Polsce. Jesienią
1659 został wysłany także do
Wiednia, gdzie prowadził rozmowy na temat wycofania wojsk austriackich z
Rzeczypospolitej.
Poselstwa te niezależnie od swoich skromnych rezultatów jakie
przyniosły, zademonstrowały profrancuskie stanowisko polskiego dworu i
ukazały dyplomatyczne talenty Olszowskiego.
Za wierność dworowi został Olszowski nagrodzony już z początkiem
1660, kiedy otrzymał urząd
referendarza
koronnego. Prawdopodobnie wszedł wówczas do ścisłego grona
współpracowników królowej Ludwiki Marii, zmierzającej do przeprowadzenia
reform ustrojowych. Zaledwie niecały rok później
23 lutego 1661, król mianował go
biskupem chełmińskim. Nominacja została zatwierdzona przez papieża
8 sierpnia tego roku, zaś
2 lutego 1662 Olszowski objął rządy w diecezji. Sakrę biskupią otrzymał z rąk biskupa krakowskiego Andrzeja Trzebickiego w
kolegiacie warszawskiej. Jako biskup chełmiński zajął się odbudową diecezji zniszczonej w latach
potopu i ożywieniem życia religijnego. Przyczynił się do odbudowy kilku świątyń, rewindykował z rąk protestantów
kościół św. Jakuba w Toruniu (
1667) przekazując go benedyktynkom, popierał misje prowadzone przez
jezuitów, w Toruniu wznowił procesje
Bożego Ciała,
17 kwietnia 1665 erygował w kapitule prebendę kanonika penitencjarza. W latach
1667-
1672 z jego polecenia kanonik
Jan Ludwik Strzesz przeprowadził bardzo dokładną wizytację diecezji.
Zasiadłszy w
senacie Olszowski niespodziewanie dla wszystkich nie poparł planów reform dworu królewskiego przedstawionych na sejmach w
1661 i
1662. W
1664 na sejmie jesiennym natomiast, bronił oskarżonego o zdradę marszałka
Jerzego Lubomirskiego. Podczas walk
rokoszowych
nie odegrał ważniejszej roli usuwając się w cień, a następnie
wyjeżdżając na kurację do Schwarzbach k. Moguncji. Rezygnacja króla z
planów reform umożliwiła mu dalszą karierę. Po powrocie do kraju bowiem z
końcem
1666, uzyskał pieczęć podkanclerską.
W czasie bezkrólewia po abdykacji
Jana Kazimierza rzucił myśl wyboru Polaka - "Piasta" i był głównym architektem wyboru
Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Podczas rządów Michała Korybuta Wiśniowieckiego oraz w początku rządów
Jana III Sobieskiego (
2 lutego 1676 koronował go na Wawelu) posiadał bardzo duże wpływy na politykę tych władców.
W swoim testamencie swój majątek (80 000 złotych) przekazał na budowę
świątyni katolickiej w protestanckim Gdańsku. Za te pieniądze została
zbudowana
Kaplica Królewska.
Nagrobek prymasa znajduje się w katedrze gnieźnieńskiej. Nagrobek
Waleriana Olszowskiego (ojca prymasa) znajduje się w kościele św.
Wawrzyńca w
Stolcu.
Linki zewnętrzne[edytuj]
